Bedrijfscultuur: dit is wat je moet weten

Over pingpongtafels en andere valse waarheden.

6 min. leestijd
wat je moet weten over bedrijfscultuur

Iedere deelnemer van het spel dat ‘de arbeidsmarkt’ heet kent het dilemma: de bedrijfscultuur van een bedrijf achterhalen vóórdat je solliciteert. Om ervoor te zorgen dat deze volgende stap in je carrière niet uitdraait op een grote ramp is het aan te raden om je goed te verdiepen in de normen en waarden van het bedrijf. Maar helaas bestaat er geen abstracter concept dan ‘de bedrijfscultuur’. Sterker nog, kijkend naar het aantal adjectieven dat gebruikt wordt om de gemiddelde bedrijfscultuur te omschrijven, kampen veel bedrijven tegenwoordig met een stevige identiteitscrisis. Opgesmukt met beschrijvende woorden, die tegelijkertijd alle inspanningen om te verduidelijken tenietdoen, is bedrijfscultuur het mysterie van onze hedendaagse maatschappij geworden. Tot nu.

Het bedrijfssprookje

“Onze cultuur is…casual, inspirerend, innovatief, verheffend, persoonlijk en, niet te vergeten, creatief” — Willy Wonka’s fabriek is waarschijnlijk het enige dat recht doet aan deze omschrijving van een bedrijfscultuur. Een fictieve cultuur. Een gelijksoortige omschrijving pronkt echter met enige regelmaat op de websites van ambitieuze bedrijven. Over de lat hoog leggen gesproken. Maar waarom? Verwacht deze maatschappij dat ieder bedrijf de ultieme bedrijfscultuur heeft en is een lange doch cryptische omschrijving daarom simpelweg een poging om te voldoen aan deze verwachting? Waarschijnlijk niet. Het is aannemelijker dat het samenvatten van een bedrijfscultuur in een paar woorden gewoon heel erg moeilijk is. 

“Bedrijfscultuur wordt niet bepaald door het aantal pingpongtafels op de werkvloer.”

 

Toch wordt er tegenwoordig verlangd van bedrijven dat ze op hun website in ieder geval een korte alinea wijden aan de interne cultuur. Dat dit verlangen vervolgens beantwoord wordt met een abstracte tekst vol bijvoeglijke naamwoorden is niet verwonderlijk, maar wel vervelend als je op zoek bent naar een baan. Dus hoe achterhaal je de ware bedrijfscultuur van een bedrijf? Door tussen de regels door te lezen. 

Bedrijfscultuur definiëren

Om erachter te komen wat bedrijfscultuur precies is, is snappen wat het niet is de eerste stap. Ietwat paradoxaal maar wel effectief. Als jij snapt wat bedrijfscultuur niet is, kun je ook achterhalen welke bedrijven zich bewust zijn van hun cultuur en deze ook uitdragen en welke bedrijven een cultuur hebben die simpelweg het onbewuste product is van de besluitvorming.

Het is verleidelijk om te denken dat bedrijfscultuur getypeerd wordt door het aantal pingpongtafels, gratis lunches en pizza-avonden, maar dat wordt het niet. Niet gek natuurlijk dat bedrijven deze voordelen noemen als onderdeel van hun bedrijfscultuur, ze zijn namelijk concreet. Tastbaar. Iedereen snapt het concept van een pingpongtafel. Helaas zijn het niet meer dan leuke extra’s. Ze definiëren niet de cultuur—ze bestaan vanwege de cultuur.

Dus als bedrijfscultuur niet het lijstje met voordelen is, wat is het dan wel? 

Bedrijfscultuur is vaak geen bewuste keuze. Het is eerder het effect van de keuzes die binnen het bedrijf gemaakt worden; welk type mensen ze aannemen, welke successen ze vieren, hoe ze teambuilding aanmoedigen of hoe ze omgaan met tegenspoed. Het product van deze beslissingen is cultuur.

Neem als voorbeeld een start-up die erop gebrand is de komende jaren flink te groeien. Ze staan te springen om hun stempel op de markt te drukken en de ambities zijn torenhoog. Ze weten dat hun vakgebied jong is en vertrouwen daarom niet op de ervaring van hun medewerkers. In plaats daarvan proberen ze jong talent aan te trekken dat bereid is energie en commitment te steken in het bedrijf in ruil voor precies hetzelfde: een energieke omgeving bij een werknemer die zich inzet voor hun persoonlijke groei. Waarschijnlijk staat er ergens in het kantoor wel een pingpongtafel, maar deze definieert de cultuur niet. Wat deze startup definieert is de focus op persoonlijke ontwikkeling en de keuze om bewust minder ervaren mensen aan te nemen—om een plek te bieden waar talent vorm kan krijgen. Een ‘startup-cultuur’ zegt daarom zoveel als het zijn van een bedrijf dat nieuw is in de markt en daarom volop aan het experimenteren is om voet aan de grond te krijgen. De daadwerkelijke cultuur wordt gedefinieerd door hoe ze dit proces aanpakken. 

Je hebt als sollicitant helaas niet de luxe om het besluitvormingsproces tot in detail te analyseren. Wel heb je de mogelijkheid om wat onderzoek te doen vanuit huis om te achterhalen of de organisatie echt een leuk bedrijf is. 

Image is alles 

Een bedrijfswebsite is de perfecte plaats om een globaal idee te krijgen van cultuur die heerst binnen de muren van de business. Een organisatie die trots is op haar werknemers en het werk dat ze leveren wil dit laten zien door middel van foto’s. En terecht. De foto’s op een bedrijfswebsite kunnen je daarom soms antwoorden geven op vragen die je graag beantwoord hebt voordat je solliciteert. 

Als er foto’s gebruikt worden op de website van een bedrijf, probeer dan te achterhalen of deze foto’s origineel zijn en niet van een stockfoto-website zijn gehaald. Een snelle Google image search doet al wonderen. Als de foto’s origineel blijken, kun je de sfeer op de foto’s proberen te interpreteren. Een leuk gesprek en fijne sfeer in scène zetten is mogelijk tot op zekere hoogte—als de personen op de foto’s er echt geen zin in hebben, kun je dit van de gezichten aflezen. Wanneer ze het wél naar hun zin hebben, is dit nog beter te zien. 

Misschien staat er op de bedrijfspagina een aantal foto’s van het kantoor of een korte video als introductie van het merk. Maar ook een Instagrampagina is een waardevolle informatiebron; candid kiekjes op de werkvloer, posts gewijd aan teamprestaties of een paar foto’s van het bedrijfsfeest zeggen heel veel. Dus onthoud dat iedere vorm van visuele content je iets vertelt over over de ware cultuur van een bedrijf, of het nu de bedoeling is of niet.  

Review de reviews 

Klantenservice is een belangrijk onderdeel van de doelstelling van ieder bedrijf. Het is eveneens een goede graadmeter voor de interne cultuur. Een klantenservicebeleid is namelijk vaak een afspiegeling van hoe het bedrijf met eigen werknemers omgaat. Als het klantenservicebeleid helemaal op orde is — gericht op vriendelijke, aandachtige en hulpvaardige service — is de kans groot dat dit een positieve invloed heeft op het werknemersbeleid. Reviews van klanten kunnen je dus inzicht geven in de normen en waarden van een bedrijf.   

Niet alleen deze klantreviews geven je inzicht, ook reviews van werknemers, of liever gezegd hun betrokkenheid bij het bedrijf, kunnen een aantal vragen wegnemen. Een ‘review’ van een werknemer moet je zelf achterhalen door wederom tussen de regels door te lezen, bijvoorbeeld op LinkedIn; het aantal jaren dat een werknemer werkt of heeft gewerkt bij een bedrijf is soms een indicatie van cultuur. De indirecte signalen die betrekking hebben op de cultuur, zoals het personeelsverloop of de betrokkenheid, kun je zelf achterhalen. Maar onthoud wel dat een hoog verlooppercentage niet automatisch betekent dat de bedrijfscultuur niet in orde is. Een bedrijf kan bijvoorbeeld een goede springplank zijn voor starters en hier veel op inspelen, waardoor verloop geïnterpreteerd kan worden als doorstroom van talent dat klaargestoomd wordt voor de arbeidsmarkt. Een dynamische werkomgeving is hier overigens wel een vereiste voor; een bedrijf met een hoog verlooppercentage en een logge structuur kampt zeer waarschijnlijk wél met een slechte cultuur. 

Op welke manier je ook probeert de bedrijfscultuur van een organisatie te achterhalen, zorg ervoor dat het niet je eindoordeel bepaalt. Laat het hoogstens een factor zijn. Het daadwerkelijke sollicitatiegesprek zal je ideeën over het bedrijf bevestigen of volledig tegenspreken.

Bedrijfscultuur bepalen 

Het allerbelangrijkste om te onthouden wanneer je een bedrijfscultuur probeert te achterhalen is dat deze cultuur onlosmakelijk verbonden is met mensen. De voorwaarde voor het bestaan van een bedrijfscultuur is namelijk een groep mensen. Tijdens je sollicitatiegesprek kun je daarom deze laatste stap in je zoektocht naar bedrijfscultuur afvinken: praten met de medewerkers. Gebruik dit contact om je onder te dompelen in de cultuur. Stel vragen. Observeer. 

De functietitels van je gesprekspartner(s) vertellen je bijvoorbeeld iets over de bedrijfsvoering. Zit er een interne recruiter tegenover je? Of een manager? Is het een medewerker waar je veel mee te maken zal hebben in deze baan? Als er tijdens je sollicitatieproces ruimte is voor een kennismakingsgesprek met een toekomstige directe collega kun je hieruit opmaken dat alle lagen van het bedrijf betrokken worden bij het proces en dat jouw gevoel bij de baan en het bedrijf serieus wordt genomen. 

Natuurlijk is het belangrijk om vragen te stellen tijdens je gesprek. De juiste vragen stellen is nog beter. Vraag naar de manier waarop er beloond wordt—individuele beloningen of team rewards? En wat de aard is van deze beloningen—geld, kennis, vrijheid? Onthoud de propositie van het bedrijf en bepaal of hun antwoord strookt met hoe ze zich online presenteren. In hoeverre ben je vrij om betekenis en invulling te geven aan je eigen werk? Kun je je blijven ontwikkelen door extra training? De antwoorden op zulke vragen maken het plaatje steeds duidelijker.

Waarom bedrijfscultuur belangrijk is 

Om je werk echt optimaal uit te kunnen voeren en er plezier in te houden is waardering af en toe best belangrijk. Het werk zelf moet natuurlijk uitdagend en leuk zijn maar een prettige bedrijfscultuur met mensen die jou liggen is zonder twijfel even essentieel. Daarom is het belangrijk om je te verdiepen in de bedrijfscultuur vóór en tijdens je sollicitatie. Over dertig jaar zijn het waarschijnlijk de cultuur en de mensen die je je nog herinnert en trots op terugkijkt.

Carrièretips
Alle artikelen >
Gerelateerde artikelen